Przemówienie w Knessecie podczas oficjalnej wizyty w Izraelu

21.05.1991

Przyszłość leży we wzajemnym poznaniu się ...

Panie i Panowie!
Pragnę wyrazić ogromną satysfakcję z dzisiejszego spotkania. Ma ono szczególne znaczenie - tak jak szczególne są stosunki łączące Polaków i Żydów.
Od tysiąca lat historia splata losy obu narodów. Do Polski przyjeżdżali Żydzi z całej Europy. Znajdowali u nas gościnę i klimat tolerancji. Znajdowali tu poczucie bezpieczeństwa i warunki rozwoju swojej wielkiej kultury. Działali tu wybitni żydowscy uczeni i przywódcy duchowi. Polska była wspólnym domem Polaków i Żydów. Był okres, gdy w Polsce żyła ponad połowa wszystkich Żydów świata. Przed drugą wojną światową diaspora w Polsce była druga co do wielkości w świecie.
Przez całe wieki nasze narody żyły w pokoju obok siebie. Niesnaski rozpoczęły się dopiero sto lat temu. Polacy nie mieli wtedy własnego państwa. Car rosyjski wypędził dziesiątki tysięcy Żydów z Rosji na ziemie polskie. To on wywołał antysemityzm. Trzeba jednak przypomnieć, że światli Polacy zawsze odżegnywali się od antysemityzmu i z nim walczyli. Związki Polaków i Żydów znacznie się pogłębiły w okresie niepodległego państwa polskiego.
Druga wojna światowa przyniosła narodowi żydowskiemu największą tragedię w jego dziejach. Hitlerowcy zgotowali mu totalną zagładę. Okupanci założyli getta i obozy śmierci w Oświęcimiu, Treblince i Sobiborze. Podobnie i my również byliśmy ofiarami nazizmu. I na nas szła zagłada. Wymordowanie Polaków było kwestią czasu. W tych potwornych latach pomagaliśmy Warn, jak mogliśmy, mimo że za ratowanie Żydów groziła kara śmierci.
Stosunki polsko-żydowskie były najgorsze wtedy, gdy nad Polską ciążyła obca przemoc. Tę zasadę "dziel i rządź" stosowali również po wojnie komuniści.
Dziś budujemy wolną, demokratyczną Polskę, tworzymy państwo, które jest domem dla wszystkich obywateli niezależnie od ich pochodzenia i religii. Które daje wszystkim równe prawa i szansę. Niepodległa Rzeczpospolita nawiązuje do najlepszych polskich tradycji.

Nie ograniczamy się do słów. Powołałem Radę do spraw Stosunków Polsko-Żydowskich. Ma ona sygnalizować wszystko, co może utrudniać naszą współpracę. Tworzymy długofalowe programy edukacyjne. Młodzież polska będzie szerzej poznawała wspólną historię naszych narodów. Po przeszło dwudziestoletniej przerwie nawiązaliśmy stosunki dyplomatyczne. Przyszłość leży we wzajemnym poznaniu się. Rozszerzajmy więc kontakty. Niech młodzi Polacy i Żydzi odwiedzają się wzajemnie. Niech rozwija się współpraca kulturalna, naukowa i gospodarcza.
Jestem pod silnym wrażeniem osiągnięć izraelskich. Od Was, bardziej doświadczonych, możemy uczyć się nie tylko patriotyzmu, ale i umiejętności wprowadzania idei w czyn. W ciągu ponad czterdziestu lat stworzyliście silne, demokratyczne państwo mimo olbrzymich zagrożeń i licznych trudności. Przydadzą się nam Wasze doświadczenia.
Przeżywamy obecnie w Polsce przemiany o historycznym znaczeniu. Wracamy do sprawdzonych i uznanych wartości, jak demokracja, swobody obywatelskie, gospodarka wolnorynkowa, przedsiębiorczość jednostek. Polska polityka zagraniczna odzwierciedla głębokie przekształcenia ustrojowe. Sprzyja poszanowaniu ogólnoludzkich wartości i prawa międzynarodowego. Wiarę w przestrzeganie norm prawa międzynarodowego przywróciła nam solidarna postawa wielkiej koalicji podczas wojny w Zatoce Perskiej. Z najwyższym uznaniem obserwowaliśmy powściągliwe i odpowiedzialne poczynania Izraela. Rakiety spadły na Wasze miasta. Powstrzymaliście się zbrojnej odpowiedzi. Pomogło to wygrać wojnę. Zapobiegło rozszerzeniu konfliktu. Zyskało Izraelowi międzynarodowy szacunek i uznanie.
Popieramy poszukiwanie sprawiedliwego i trwałego pokoju na Bliskim Wschodzie. Sądzimy, że jest on możliwy, jeżeli zagwarantuje się bezpieczeństwo i rozwój wszystkim krajom tego regionu. Życzę takiego pokoju Izraelowi! Życzę Warn pomyślności w budowie Waszego państwa!
Szanowne Panie, Szanowni Panowie!
Uważam, za doniosły dzień, w którym - jako prezydent Rzeczypospolitej Polskiej - mogę przemawiać do przedstawicieli Izraela. Oby nasze spotkanie służyło usunięciu wszelkich uprzedzeń. Oby stało się impulsem do pogłębienia współpracy między Polską a Izraelem.
Oby sprzyjało odrodzeniu braterskich związków między Polakami a Żydami. W Polsce. W Izraelu. I na całym świecie.

Jerozolima, 21 maja 1991